(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 148

॥ శ్రీః ॥
7.148. అధ్యాయః 148
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
కృష్ణేనార్జునం ప్రతి సైంధవమూర్ధ్నో ధరణ్యామనిపాతనీయత్వే కారణాభిధానం॥ 1 ॥
కృష్ణాజ్ఞయాఽర్జునేన స్యమంతపంచకే సంధ్య ముపాసమానస్య వృద్ధక్షత్రస్యోత్సంగే జయద్రథశిరసో నిపాతనం॥ 2 ॥
ఉత్తిష్ఠమానస్య తస్యోత్సంగాచ్ఛిరసి ధరణౌ పతితే వృద్ధ క్షత్రమూర్ధ్నో విదారణం॥ 3 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-148-0x(4654)(51458)
ఏవస్మిన్నేవ కాలే తు త్వరమాణే దివాకరే।
అబ్రవీత్పాండవం తత్ర త్వరమాణో జనార్దనః॥ 7-148-1(51459)
పార్థ పార్థ శిరో హ్యేనద్యత్కృతే న పతేద్భువి।
శ్రూయతాం తద్యథావృత్తం కారణం సైంధవం *ప్రతి॥ 7-148-2(51460)
వృద్ధక్షత్రః సైంధవస్య పితా జగతి విశ్రుతః।
స చ ఘోరేణ తపసా దైంధవం ప్రాప్తవాన్సుతం॥ 7-148-3(51461)
జయద్రథమమిత్రఘ్నం వాగువాచాశరీరిణీ।
నృపమంతర్హితా వాణీ మేఘదుందుభినిఃస్వనా॥ 7-148-4(51462)
తవాత్మజో మనుష్యేంద్ర కులశీలదమాదిభిః।
గుణైర్భవిష్యతి విభో సదృశో వంశయోర్ద్వయోః।
క్షత్రియప్రవరో లోకే నిత్యం శూరాభిసత్కృతః॥ 7-148-5(51463)
శిరశ్ఛేత్స్యతి సంక్రుద్ధః శత్రుశ్చాలక్షితో భువి॥ 7-148-6(51464)
ఏతచ్ఛ్రుత్వా సింధురాజో ధ్యాత్వా చిరమరిందమః।
జ్ఞాతీన్సర్వానువాచేదం పుత్రస్నేహాభిచోదితః॥ 7-148-7(51465)
సంగ్రామే యుధ్యమానస్య వహతో మహతీం ధురం।
ధరణ్యాం మమ పుత్రస్య పాతయిష్యతి యః శిరః॥ 7-148-8(51466)
తస్యాపి శతధా మూర్ధా ఫలిష్యతి న సంశయః।
`యది చేదస్తి మే లాభస్తపసో వా దమస్య వా'॥ 7-148-9(51467)
ఏవముక్త్వా తతో రాజ్యే స్థాపయిత్వా జయద్రథం।
వృద్ధక్షత్రో వనం యాతస్తపశ్చోగ్రం సమాస్థితః॥ 7-148-10(51468)
సోఽయం తప్యతి తేజస్వీ తపో ఘోరం దురాసదం।
స్యమంతపంచకాదస్మాద్బహిర్వానరకేతన॥ 7-148-11(51469)
తస్మాజ్జయద్రథస్య త్వం శిరశ్ఛిత్త్వా మహామృధే।
దివ్యేనాస్త్రేణ రిపుహన్ఘోరేణాద్భుతకర్మణా॥ 7-148-12(51470)
సకుండలం సింధుపతేః ప్రభంజనసుతానుజ।
ఉత్సంగే పాతయస్వాస్య వృద్ధక్షత్రస్య భారత॥ 7-148-13(51471)
అథ త్వమస్య మూర్ధానం పాతయిష్యసి భూతలే।
తవాపి శతధా మూర్ధా ఫలిష్యతి న సంశయః॥ 7-148-14(51472)
యథా చేదం న జానీయాత్స రాజా తపసి స్థితః।
తథా కురు కురుశ్రేష్ఠ దివ్యమస్త్రముపాశ్రితః॥ 7-148-15(51473)
న హ్యసాధ్యమకార్యం వా విద్యతే తవ కించన।
సమస్తేష్వపి లోకేషు త్రిషు వాసవనందన॥ 7-148-16(51474)
`యథైతత్సైంధవశిరః శరైరేవ ధనంజయ।
వృద్ధక్షత్రే పతత్యేవ తథా నీతిర్విధీయతాం'॥ 7-148-17(51475)
సంజయ ఉవాచ। 7-148-18x(4655)
తతః సుమహదాశ్చర్యం తత్రాపశ్యామ భారత।
స్యమంతపంచకాద్బాహ్యం శిరో యద్వ్యహరత్తతః॥ 7-148-18(51476)
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు వృద్ధక్షత్రో మహీపతిః।
సంధ్యాముపాస్తే తేజస్వీ సంబంధీ తవ మారిష॥ 7-148-19(51477)
ఉపాసీనస్య తస్యాథ కృష్ణకేశం సకుండలం।
సింధురాజస్య మూర్ధానముత్సంగే సమపాతయత్॥ 7-148-20(51478)
తస్యోత్సంగే నిపతితం శిరస్తచ్చారుకుండలం।
వృద్ధక్షత్రస్య నృపతేరలక్షితమరిందమ॥ 7-148-21(51479)
కృతజప్యస్య తస్యాథ వృద్ధక్షత్రస్య భారత।
ప్రోత్తిష్ఠతస్తత్సహసా శిరోఽగచ్ఛద్వరాతలం॥ 7-148-22(51480)
తతస్తస్య నరేంద్రస్య పుత్రమూర్ధని భూతలే।
గతే తస్యాపి శతధా మూర్ధాఽగచ్ఛదరిందమ॥ 7-148-23(51481)
తతః సర్వాణి సైన్యాని విస్మయం జగ్మురుత్తమం।
వాసుదేవశ్చ బీభత్సుం ప్రశశంస మహారథం॥ 7-148-24(51482)
`తతో దృష్ట్వా వినిహతం సింధురాజం జయద్రథం।
కర్మణా తేన పార్థస్య విస్మితాః సర్వదేవతాః॥ 7-148-25(51483)
సర్వదా సమరే యస్య గోప్తా నిత్యం జనార్దనః।
కథం తస్య జయో న స్యాదితి భూతాని మేనిరే॥ 7-148-26(51484)
ఏతదర్థం శిరస్తస్య వ్యాపయామాస పాండవః।
స్యమంతపంచకాద్బాహ్యం శరైరేవ యథాక్రమం॥ 7-148-27(51485)
కృత్వా తచ్చ మహత్కర్మ నిహత్య చ జయద్రథం।
అస్త్రం పాశుపతం పార్థః సంహర్తుముపచక్రమే॥ 7-148-28(51486)
సంహరత్యపి కౌంతేయే తదస్త్రం తత్ర భారత।
వవౌ శీతః సుగంధశ్చ పవనో హ్లాదయన్నివ॥ 7-148-29(51487)
సంహారం చ ప్రమోక్షం చ దృష్ట్వా తత్ర దివౌకసః।
విస్మయం పరమం జగ్ముః ప్రశశంసుశ్చ పాండవం॥ 7-148-30(51488)
ఏవమస్త్రేణ తాన్వీరో యోధయిత్వా ధనంజయః।
జయద్రథశిరః పశ్చాద్వ్యాపయామాస పాండవః॥ 7-148-31(51489)
తచ్ఛిరశ్చ్యావమానం తు దదృశుస్తావకా యుధి।
శల్యకర్ణకృపా రాజన్మోహితాః సవ్యసాచినా॥ 7-148-32(51490)
శిరసి చ్యావితే తస్య శరైరాశీవిషోపమైః।
పశ్చాత్కాయోఽపతద్భూమిం శోచయన్సర్వపార్థివాన్॥ 7-148-33(51491)
దృష్ట్వా తు నిహతం సంఖ్యే సింధురాజం మహారథం।
పుత్రాణాం తవ నేత్రేభ్యో దుఃఖాదాస్రం ప్రవర్తత'॥ 7-148-34(51492)
తతో వినిహతే రాజన్సింధురాజే కిరీటినా।
తమస్తద్వాసుదేవేన సంహృతం భరతర్షభ॥ 7-148-35(51493)
పశ్చాజ్జ్ఞాతం మహీపాల తవ పుత్రైః సహానుగైః।
వాసుదేవప్రయుక్తేయం మాయేతి నృపసత్తమ॥ 7-148-36(51494)
ఏవం స నిహతో రాజన్పార్థేనామితతేజసా।
అక్షౌహిణీరష్ట హత్వా జామాతా తవ సైంధవః॥ 7-148-37(51495)
హతం జయద్రథం దృష్ట్వా తవ పుత్రా నరాధిప।
దుఃఖాదశ్రూణి ముముచుర్నిరాశాశ్చాభవంజయే॥ 7-148-38(51496)
తతో జయద్రథే రాజన్హతే పార్థేన కేశవః।
దధ్మౌ శంఖం మహాబాహురర్జునశ్చ పరంతపః॥ 7-148-39(51497)
భీమశ్చ వృష్ణిసింహశ్చ యుధామన్యుశ్చ భారత।
ఉత్తమౌజాశ్చ విక్రాంతః శంఖాందధ్ముః పృథక్పృథక్॥ 7-148-40(51498)
శ్రుత్వా మహాంతం తం శబ్దం ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః।
సైంధనం నిహతం మేనే ఫల్గునేన మహాత్మనా॥ 7-148-41(51499)
తతో వాదిత్రఘోషేణ స్వాన్యోధాన్పర్యహర్షయత్।
అభ్యవర్తత సంగ్రామే భారద్వాజం యుయుత్సయా॥ 7-148-42(51500)
తతః ప్రవవృతే రాజన్నస్తం గచ్ఛతి భాస్కరే।
ద్రోణస్య సోమకైః సార్ధం సంగ్రామో రోమహర్షణః॥ 7-148-43(51501)
తే తు సర్వే ప్రయత్నేన భారద్వాజం జిఘాంసవః।
సైంధవే నిహతే రాజన్నయుధ్యంత మహారథాః॥ 7-148-44(51502)
పాండవాస్తు జయం లబ్ధ్వా సైంధవం వినిహత్య చ।
అయోధయంస్తు తే ద్రోణం జయోఽన్మత్తాస్తతస్తతః॥ 7-148-45(51503)
అర్జునోఽపి తతో యోధాంస్తావకాన్రథసత్తమాన్।
అయోధయన్మహాబాహుర్హత్వా సైంధవకం నృపం॥ ॥ 7-148-46(51504)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్దశదిసయుద్ధే అష్టచత్వారింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 148 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-148-* 147 తమాధ్యాయే ఆదిత్యం ప్రేక్షమాణస్తు ఇత్యాది 61 తమశ్లోకమారభ్య 148 తమాధ్యాయే శ్రూయతాం తద్యథావృత్తం కారణం సైంధవం ప్రతీతి 2 తీయశ్లోకపర్యంతం విద్యమానానాం 23 వింశతిశ్లోకానాం స్థానే గ.ఘ.ఙ.ఝ.పుస్తకేషు అధోలిఖితాః 45 శ్లోకా దృశ్యంతే। ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు ద్రుతం గచ్ఛతి భాస్కరే। అబ్రవీత్పాండవం రాజంస్త్వరమాణో జనార్దనః॥ 1 ॥
ఏష మధ్యే కృతః షడ్భిః పార్థ వీరైర్మహారథైః। జీవితేప్సుర్మహాబాహో భీతస్తిష్ఠతి సైంధవః॥ 2 ॥
ఏతాననిర్జిత్య రణే షడ్రథాన్పురుషర్షభ। న శక్యః శైంధవో హంతుం యతో నిర్వ్యాజమర్జున॥ 3 ॥
యోగమత్ర విధాస్యామి సూర్యస్యావరణం ప్రతి। అస్తం గత ఇతి వ్యక్తం ద్రక్ష్యత్యేకః స సింధురాట్॥ 4 ॥
హర్షేణ జీవితాకాంక్షీ వినాశార్థం తవ ప్రభో। న గోప్స్యతి దురాచారః స ఆత్మానం కథంచన॥ 5 ॥
తత్ర చ్ఛిద్రే ప్రహర్తవ్యం త్వయాస్త కురుసత్తమ। వ్యపేక్షా నైవ కర్తవ్యా గతోఽస్తమితి భాస్కరః॥ 6 ॥
ఏవమస్త్వితి బీభత్సుః కేశవం ప్రత్యభాషత। తతోఽసృజత్తమః కృష్ణః సూర్యస్యావరణం ప్రతి॥ 7 ॥
యోగీ యోగేన సంయుక్తో యోగినామీశ్వరో హరిః॥ 8 ॥
సృష్టే తమసి కృష్ణేన గతోఽస్తమితి భాస్కరః। త్వదీయా జహృషుర్యోధాః పార్థనాశాన్నరాధిప॥ 9 ॥
తే ప్రహృష్టా రణే రాజన్నాపశ్యన్సైనికా రవిం। ఉన్నాంయ వక్త్రాణి తదా స చ రాజా జయద్రథః॥ 10 ॥
వీక్షమాణే తతస్తస్మిన్సింధురాజే దివాకరం। పునరేవాబ్రవీత్కృష్ణో ధనంజయమిదం వచః॥ 11 ॥
పశ్య సింధుపతిం వీరం ప్రేక్షమాణం దివాకరం। భయం హి విప్రముచ్యైతత్త్వత్తో భరతసత్తమ॥ 12 ॥
అయం కాలో మహాబాహో వధాయాస్య దురాత్మనః। ఛింధి మూర్ధానమస్యాశు కురు సాఫల్యమాత్మనః॥ 13 ॥
ఇత్యేవం కేశవోనోక్తః పాండుపుత్రః ప్రతాపవాన్। న్యవధీత్తావకం సైన్యం శరైరర్కాగ్నిసన్నిభైః॥ 14 ॥
కృపం వివ్యాధ వింశత్యా కర్ణం పంచాశతా శరైః। శల్యం దుర్యోధనం చైవ షడ్భిః షడ్భిరతాడయత్॥ 15 ॥
వృషసేనం తథాష్టాభిః షష్ట్యా సైంధవమేవ చ।
తథైవ స మహాబాహుస్త్వదీయాన్పాండునందనః। గాఢం విద్ధ్వా శరై రాజంజయద్రథముపాద్రవత్॥ 16 ॥
తం సమీపస్థితం దృష్ట్వా లేలిహానమివానలం। జయద్రథస్య గోప్తారః సంశయం పరమం గతాః॥ 17
తతః సర్వే మహారాజ తవ యోధా జయైషిణః। సిషిచుః శరధారాభిః పాకశాసనిమాహవే॥ 18
సంఛాద్యమానః కౌంతేయః శరజాలైరనేకశః। అక్రుధ్యత్స మహాబాహురజితః కురునందనః॥ 19 ॥
తతః శరమయం జాలం తుములం పాకశాసనిః। వ్యసృజత్పురుషవ్యాఘ్రస్తవ సైన్యజిఘాంసయా॥ 20 ॥
తే హన్యమానా వీరణే యోధా రాజన్రణే తవ। ప్రజహుః సైంధవం భీతా ద్వౌ సమం నాప్యధావతాం॥ 21 ॥
తత్రాద్భుతమపశ్యామ కుంతీపుత్రస్య విక్రమం। తాదృంగ భావీ భూతో వా యచ్చకార మహాయశాః॥ 22 ॥
ద్విపాంద్విపగతాంశ్చైవ హయాన్హయగతానపి। తథా స రథినశ్చైవ న్యహన్రుద్రః పశూనివ॥ 23 ॥
న తత్ర సమరే కశ్చిన్మయా దృష్టో నరాధిప। గజో వాజీ నరో వాపి యో న పార్థశరాహతః॥ 24 ॥
రజసా తమసా చైవ యోధాః సంఛన్నచక్షుషః। కశ్మలం ప్రావిశన్ఘోరం నాన్వజానన్పరస్పరం॥ 25 ॥
తే శరైర్భిన్నమర్మాణః సైనికాః పార్థచోదితైః। వభ్రముశ్చస్ఖలుః పేతుః సేదుర్మంలుశ్చ భారత॥ 26 ॥
తస్మింన్మహాభీషణకే ప్రజానామివ సంక్షయే। రణే మహతి దుష్పారే వర్తమానే సుదారుణే॥ 27 ॥
శోణితస్య ప్రసేకేన శీఘ్రత్వాదనిలస్య చ। అశాంయత్తద్రజో భౌమమసృక్సిక్తే ధరాతలే॥ 28 ॥
ఆనాభి నిరమజ్జంశ్చ రథచక్రాణి శోణితే। మత్తా వేగవతా రాజంస్తావకానాం రణాంగణే॥ 29 ॥
హస్తినశ్చ హతారోహా దారితాంగాః సహస్రశః। స్వాన్యనీకాని మృద్గంత ఆర్తనాదాః ప్రదుద్రువుః॥ 30 ॥
హయాశ్చ పతితారోహాః పత్తయశ్చ నరాధిప। ప్రదుద్రువుర్భయాద్రాజంధనంజయశరాహతాః॥ 31 ॥
ముక్తకేశా వికవచాః క్షరంతః క్షతజం క్షతైః। ప్రాపలాయంత సంత్రస్తాస్త్యక్త్వా రణశిరో జనాః॥ 32 ॥
ఊరుగ్రాహగృహీతాశ్చ కేచిత్తత్రాభవన్భూవి। హతానాం చాపరే మధ్యే ద్విరదానాం నిలిల్యిరే॥ 33 ॥
ఏవం తవ బలం రాజంద్రావయిత్వా ధనంజయః। న్యవధీత్సాయకైర్ఘోరైః సింధురాజస్య రక్షిణః॥ 34 ॥
ద్రౌణిం కృపం కర్ణశల్యౌ వృషసేనం సుయోధనం। ఛాదయామాస తీవ్రేణ శరజాలేన పాండవః॥ 35 ॥
న గృహ్ణన్నక్షిపరన్రాజన్ముంచన్నాపి చ సందధత్। అదృశ్యతార్జునః సంఖ్యే శీఘ్రాస్త్రత్వాత్కథంచన॥ 36 ॥
ధనుర్మండలమేవాస్య దృశ్యతే స్మాస్యతః సదా। సాయకాశ్చ వ్యదృశ్యంత నిశ్చరంతః సమంతతః॥ 37 ॥
కర్ణస్య తు ధనుశ్ఛిత్త్వా వృషసేనస్య చైవ హ। శల్యస్య సూతం భల్లేన రథనీడాదపాతయత్॥ 38 ॥
గాఢవిద్ధావుభౌ కృత్వా శరైః స్వస్రీయమాతులౌ। అర్జునో జయతాం శ్రేష్ఠో ద్రౌణిశారద్వతౌ రణే॥ 39 ॥
ఏవం తాన్వ్యాకులీకృత్య త్వదీయానాం మహారథాన్। ఉజ్జహార శరం ఘోరం పాండవోఽనలసన్నిభం॥ 40 ॥
ఇంద్రాశనిసమప్రఖ్యం దివ్యమస్త్రాభిమంత్రితం। సర్వభారసహం శశ్వద్గ్రంధమాల్యార్చితం మహత్॥ 41 ॥
వజ్రేణాస్త్రేణ సంయోజ్య విధివత్కురునందనః। సమాదధన్మహాబాహుర్గాండీవే క్షిప్రమర్జునః॥ 42 ॥
తస్మిన్సంధీయమానే తు శరే జ్వలనతేజసి। అంతరిక్షే మహానాదో భూతానామభవన్నృప॥ 43 ॥
అబ్రవీచ్చ పునస్తత్ర త్వరమాణో జనార్దనః। ధనంజయ శిరశ్ఛింధి సైంధవస్య దురాత్మనః॥ 44 ॥
అస్తం మహీధరశ్రేష్ఠం యియాసతి దివాకరః। శృణుష్వైతచ్చ వాక్యం మే జయద్రథవధం పర్తి॥ 45 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.